Mùa xuân là mùa của hy vọng và ước mơ của mọi người, mùa của sum họp, gia đình đoàn viên. Mùa xuân mang lại cho mỗi người thêm một tuổi. Chính vì thế mỗi lần Tết đến là nhà nhà lại chuẩn bị lì xì đỏ để mừng tuổi cho trẻ em.

Nắng tháng Giêng tươi rói, không hanh hao mà ấm áp. Tôi đã nghĩ, nắng tháng Giêng đáng yêu như cô gái lần đầu đến buổi hẹn.

“Tháng Giêng lúa cấy ngoài đồng

Công vợ, công chồng đợi lúa trổ bông…”...

Tôi là một người luôn mang những dự cảm về mùa và lấy đó làm niềm vui của cuộc sống bộn bề, coi đó là một ân huệ mà ông trời ban phát cho mình trải qua những năm tháng nhọc nhằn thuở nhỏ. Đối với tôi, mỗi ngày trôi qua bản thân nó đã là một kí tự, một thanh âm nhiều màu sắc. Vì thế muốn hiểu được mùa vụ phải luôn luôn lắng nghe trong mỗi thời khắc của ngày. Mùa hạ là sự đốt cháy của nỗi nhớ, mùa đông là tự thú tâm linh, mùa thu là thành thật của cảm xúc, mùa xuân hứng khởi vạn điều và trong mùa xuân của đất trời, của lòng người. Và tôi luôn coi tháng Giêng là tháng bắt đầu cho mọi công việc, dự định. Tôi viết về tháng Giêng với những buồn vui, trải nghiệm để được hy vọng rằng mỗi mùa xuân mới sẽ bắt đầu từ chính suy nghĩ mới.

Tháng Giêng gắn với biết bao kỉ niệm tuổi thơ về những ngày tết nhỏ trong năm của riêng người Việt, hơn nữa bản thân tôi quan niệm rằng: mọi thay đổi của vạn vật, đất trời xung quanh trùng khớp với lịch âm như ông bà tổ tiên ta truyền lại.

Tháng Giêng bắt đầu cho tất cả mọi nhà là cái Tết tề tựu, sum vầy. Người ta có thể nghỉ từ 25, 27, hay 30 tháng 12 Âm lịch để đi vui chơi, mua sắm, để cả xóm hô nhau gói bánh chưng, mổ lợn, tảo mộ, dọn nhà… Nhưng thật ra đó vẫn chưa phải là tết cho đến tận khi ba chiếc kim đồng hồ cùng gặp nhau tại một điểm trong đêm giao thừa, để bước sang ngày đầu tiên của năm mới. Đấy! Tết bắt đầu từ khi ấy. Tháng Giêng cũng đánh tiếng kẻng báo hiệu trời đất giao mùa. Có thể thời tiết vẫn cứ lạnh, người người ra đường vẫn quàng khăn, choàng áo nhưng nàng xuân đã về, có chăng chỉ còn lưu luyến với mùa đông cho thêm nồng nàn hơi sắc.

Tháng Giêng, người ta bắt đầu một năm mới bằng việc đón người xông nhà, với quan niệm về tuổi tác, tính tình, căn số sẽ mang lại nhiều may mắn cho năm mới. Người ta đến thăm nhau, có thể một năm bận rộn chỉ đến được với nhau nói dăm ba câu chuyện vào năm mới, chúc nhau những điều tốt đẹp: Làm ăn phát đạt, học hành tấn tới, sản xuất bằng năm bằng mười năm cũ… Ai chả muốn. Sau mấy ngày Tết, trẻ con lại đến trường, nông dân lại ra đồng, đàn ông uống rượu ít thôi còn làm cái nóc nhà, đàn bà ngoan hiền làm vợ đảm. Thế đấy, Tết tạo cho con người ta sự hứng khởi, nhẹ nhõm. Dẫu ở biết bao nhiêu mái nhà sau Tết là hàng vạn những nỗi lo tiền bạc, mùa vụ, công việc thì tết vẫn rất cần để họ được xả hơi. Các cụ đã nói: “tháng Giêng là tháng ăn chơi…”, không đúng hoàn toàn nhưng cũng chẳng sai.

Mỗi lần nghỉ Tết, ăn ngán bánh chưng, thịt mỡ xong là tôi lại theo mẹ xuống đồng cắm cây lúa ươm mầm cho mùa vụ. Dẫu thời tiết ở vùng trung du Bắc Bộ lúc này còn rét lắm nhưng cây mạ cũng phải bắt đầu một thời kì mới, cắm dễ xuống đồng sâu để đợi mùa trổ đòng, thơm bông, vàng hạt. Chỉ sau Tết vài ngày là cánh đồng bạc trắng trước nhà đã thay da đổi thịt bởi màu xanh non nõn nà của mạ. Nhìn cánh đồng mới cấy, bao người nông dân bắt đầu trông ngóng, chờ mong “Mùa này bội thu, mùa này căng hạt”. Yêu thương thay nỗi chờ mong đẹp vàng như cánh đồng mơ ước.

Với các cô cậu học sinh, sinh viên thì Tết đến là bắt đầu một năm mới còn bộn bề biết bao dự định. Phải cố gắng tất cả mọi thứ để đừng bị “xui” trong năm mới. Nào thì năm nay phải học môn này tốt hơn để đừng thi đi thi lại lẹt đẹt mãi, nào thì năm nay sắp ra trường phải cố gắng học thật tốt, tạo dựng mối quan hệ tốt để kiếm một chỗ trú chân…Tất cả những dự định ấy đều với mục đích khắc phục những khó khăn, giải quyết những nỗi lo còn tồn đọng trong năm cũ. Ai bảo tháng Giêng không phải sự khởi đầu?

Dường như vẫn còn nhiều lắm cái dư vị của ngày tết, nên dù bận rộn biết bao nhiêu dự định thì thi thoảng bạn bè lại rủ nhau tụ tập hội hè đâu đó. Và biết đâu đó không chỉ đơn thuần là giảm “stress”, mà trong các cuộc vui như thế bắt đầu cho biết bao nhiêu mối quan hệ, trao đổi công việc. Mọi chuyện lại được bắt đầu.

Không chỉ là con người với những khởi sự của riêng mình và đâu đó xung quanh chúng ta vạn vật cũng tìm ra cho mỗi loài một sự khởi sự rất riêng. Những cây đào nhà khi hoa rụng xuống, lấp ló trong những chiếc lá xanh là chiếc quả nhỏ li ti, phun phún lông vẫn còn e thẹn lắm. Bà tôi ngày nào cũng ra chóp nó vài ba bận thế mà quả lớn phổng phao lúc nào làm giật mình tuổi già lẫn lẫn, quên quên. Mỗi mùa đào đi qua bà tôi xa tôi một tấc. Thế nên bao giờ cầm trên tay quả đào đã chín mà bà chọn hái phần, tôi cũng buồn nao nao khó tả.

Vườn bà không chỉ có đào mà còn biết bao nhiêu là nhót, tháng Giêng cũng bắt đầu chồi ra từ cành những quả nhỏ trông như nhúm thịt thừa. Đấy là bà  bảo ngày nhỏ tôi vẫn thường ví von như thế. Cây roi cuối vườn cũng không chịu được sự lặng lẽ của giống loài cũng căng mình ra hoa kết trái, nhìn từ xa chùm roi nhỏ trông trắng xinh như những chùm hoa cài điểm tô cho khu vườn nhỏ của bà. Mỗi khi con cháu về lễ tết rồi đi xa bà vẫn thường hẹn rằng: “Thư thư ra giêng các cháu lại về bà hái roi cho nhé, nhờ trời roi năm nay sai lắm. Mùa này về chẳng phải tranh nhau đâu con ạ!”

Tôi vẫn thích nhất mỗi lần trở về được đi thăm vòng quanh vườn chè của mẹ. Như chỗ nào cũng bắt gặp bàn tay mẹ chăm bón, hái trồng cần mẫn những ngày tôi xa vắng. Tháng Giêng này sau một thời gian dài “trú đông” đồi chè bắt đầu tỉnh giấc, giật mình nhận ra phận sự của mình, có lẽ xấu hổ lắm lắm trước muôn loài vì sự chậm trễ, lười nhác của mình nên đồi chè hồi sinh nhanh lắm. Mới hôm nay các lá còn xoăn như ngái ngủ mà sáng mai thức giấc ra thăm đã thấy mầm nhú trong từng kẽ lá. Đó phải chăng là điều kỳ diệu nhất của thiên nhiên.

Thế đấy, tháng Giêng trong tôi lúc nào cũng sinh sôi nảy nở, có ngon ngọt của đào, roi thì cũng có đắng chua của nhót vườn bà là thế. Tôi có đôi khi cũng giống như đồi chè ngủ đông quên ngày tháng, cũng có lúc giật mình tiếc ngẩn ngơ từng khoảnh khắc thời gian. Và tháng Giêng bao giờ cũng là thời điểm để tôi bắt đầu cho mọi dự định của mình, vì thế nó có nhiều ý nghĩa, nó khiến tôi bận rộn nhiều khi không còn thời gian để dỗi hờn vu vơ, để buồn vui vô cớ nữa. Sẽ là hoài phí biết bao nếu để những mùa xuân trôi qua cuộc đời mình vô nghĩa, nếu như mỗi chúng ta không biết dừng lại một đoạn đường, để rồi tự tạo cho mình sự khởi đầu của một cuộc hành trình mới.

Ngọc Bảo Anh