Chủ đề 1:

NHỮNG LỖI THƯỜNG GẶP TRONG SỬ DỤNG TIẾNG VIỆT; THỰC HÀNH SỬA LỖI.
(4 tiết)

A. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Giúp HS:
- Nắm vững những yêu cầu sử dụng tiếng Việt về phương diện ngữ âm, chữ viết, dùng từ, đặt câu, cấu tạo văn bản và phong cách ngôn ngữ.
- Nhận diện được những lỗi trong thực tiễn sử dụng tiếng Việt ở những phương diện: phân tích được lỗi, chỉ ra nguyên nhân mắc lỗi và có kĩ năng sửa chữa lỗi.
- Nâng cao tình cảm yêu mến tiếng Việt, thái độ cẩn trọng khi nói và viết bằng tiéâng Việt.
B. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN
- SGV, tài liệu chủ đề tự chọn bám sát và nâng cao 10.
C. CÁCH THỨC TIẾN HÀNH
Tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các phương pháp gợi tìm kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời câu hỏi.
D. TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY
- Ổn định tổ chức lớp.
- Giới thiệu bài mới:
Tiếng Việt là ngôn ngữ giao tiếp của cộng đồng người Việt. Việc sử dụng đúng và phát huy vẻ đẹp của tiếng Việt là một việc không giản đơn, vì thế, trong các tiết học này, các em sẽ học cách nhận biết các lỗi thường hay mắc phải và cách sửa chữa chúng. Qua đó, chúng ta sẽ sử dụng đúng và phát huy hết tiềm năng tiếng mẹ đẻ giàu và đẹp này.
BÀI GIẢNG

Tiết 1:

KHÁI QUÁT VỀ NHỮNG YÊU CẦU SỬ DỤNG TIẾNG VIỆT

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
YÊU CẦU CẦN ĐẠT

- GV giới thiệu cho HS những lỗi thường gặp và khái quát những yêu cầu sử dụng tiếng Việt.

-đẹp đẽ # đẹp đẻ, giặt quần áo # giặc quần áo, rửa xe # rữa xe, mù mịt # mù mựt, ngành nghề # nghành nghề,…

-pê-đan, ghi-đông…



-bàng quan/bàng quang, chinh phu/chinh phụ…
-ngoan cố, ngoan cường(gần âm, gần nghĩa cơ bản nhưng khác sắc thái biểu cảm.
-“Vì lợi ích… trồng cây… trồng người”.
- Tôi cảm ơn các bạn # Tôi tự hào các bạn. (sai về đặc điểm cấu tạo, cần có hư từ về khi tự hào kết hợp với các bạn.
- GV cho các ví dụ cụ thể, HS phân tích.










- Anh giúp tôi việc này với! ( ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày, hợp về phong cách.
- Đề nghị ban lãnh đạo giải quyết cho tôi việc này với! (không thể dùng với văn bản hành chính.
- “Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín” (Thép Mới)
( nhịp 2/2/4/4 ngắn, dài; thanh bằng + trắc: làng, nước, tranh, chín( ngợi ca sức mạnh, phẩm chất cây tre và con người VN.

- “Ngày ngày mặt trời…rất đỏ” (Viễn Phương): nhân hoá, ẩn dụ.


- “Chị Sứ yêu biết bao nhiêu cái chốn này, nơi chị đã oa oa cất tiếng khóc đầu tiên, nơi quả ngọt, trái sai đã thắm hồng da dẻ chị” (Anh Đức).
( từ cảm thán biết bao nhiêu, ẩn dụ quả ngọt, trái sai, từ tượng thanh oa oa, màu sắc thắm hồng… ( tính hình tượng+biểu cảm

I. Sử dụng đúng các phương tiện ngôn ngữ theo các chuẩn mực tiếng Việt
1. Chuẩn mực về ngữ âm và chữ viết
- Nguyên nhân mắc lỗi: ảnh hưởng của tiếng địa phương, giọng điệu cá nhân, bệnh của cơ quan phát âm…
-Khi nói: phát âm phải tuân theo hệ thống phát âm chuẩn của tiếng Việt. Chuẩn phát âm liên quan đến tất cả các thành phần của âm tiết tiếng Việt: phụ âm đầu, âm đệm, âm chính, âm cuối và thanh điệu.
- Khi viết: theo phát âm chuẩn tiếng Việt, viết theo những qui định hiện hành của chữ quốc ngữ, qui tắc viết hoa, viết tiếng nước ngoài…
2. Chuẩn mực về dùng từ
- Dùng đúng hình thức âm thanh và cấu tạo của từ (chú ý các từ gần âm mà nghĩa khác nhau)
- Dùng đúng ý nghĩa của từ, cả ý nghĩa cơ bản và sắc thái biểu cảm.




- Dùng đúng đặc điểm ngữ pháp của từ (thể hiện ở sự kết hợp các từ với những từ đi trước và sau để tạo thành cụm từ và câu).


3. Chuẩn mực về đặt câu
- Câu cần cấu tạo đúng về mặt kết cấu ngữ pháp của tiếng Việt
- Câu cần đúng về nội dung ý nghĩa.