Phần mở đầu
*

Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là tổ chức quyền lực chính trị của nhân dân Việt Nam, đại diện cho nhân dân thực hiện quản lý thống nhất mọi mặt hoạt động của đời sống xã hội trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, y tế, giáo dục, văn hoá, quốc phòng, ngoại giao. Để thực hiện được những nhiệm vụ trên, hệ thống cơ quan Nhà nước được lập ra, mỗi cơ quan Nhà nước là một bộ phận cấu thành của bộ máy Nhà nước, có cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao. Chức năng của bộ máy Nhà nước thể hiện trên ba lĩnh vực: Lập pháp, hành pháp và tư pháp.
Trên lĩnh vực lập pháp, bộ máy Nhà nước, thông qua hoạt động khác nhau của các cơ quan, thể chế hoá được đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng thành pháp luật của Nhà nước, phù hợp với đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội của đất nước và các thông lệ quốc tế, tạo lập cơ sở pháp lý cho mọi hoạt động của xã hội, Nhà nước.
Trên lĩnh vực hành pháp, bộ máy Nhà nước, bằng hoạt động cụ thể, đưa pháp luật đi vào đời sống xã hội, bảo đảm cho pháp luật Nhà nước trở thành khuôn mẫu, bảo đảm cho sự thể hiện ý chí, quyền lực của cơ quan Nhà nước, sự thống nhất pháp luật ở mọi cấp, mọi ngành, mọi tổ chức xã hội trên phạm vi toàn lãnh thổ quốc gia.
Trên lĩnh vực tư pháp, bộ máy Nhà nước, bằng hoạt động cụ thể của từng cơ quan, bảo đảm cho pháp luật được thực hiện nghiêm, nhằm duy trì trật tự, kỷ cương, ổn định xã hội.
Pháp luật là hệ thống các quy phạm (quy tắc hành vi hay quy tắc ứng xử) có tính chất bắt buộc chung và được thực hiện lâu dài, nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội, do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận, thể hiện chí chí Nhà nước và được Nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp tổ chức, giáo dục thuyết phục, cưỡng chế bằng bộ máy Nhà nước. Pháp luật là công cụ để thực hiện quyền lực Nhà nước và là cơ sở pháp luật cho đời sống xã hội có Nhà nước.
Pháp luật được thể hiện dưới hình thức các văn bản quy phạm pháp luật. Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành theo thủ tục, trình tự luật định, trong đó có các quy tắc xử sự chung, được Nhà nước bảo đảm thực hiện nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội theo định hướng XHCN.
Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền, quản lý Nhà nước bằng pháp luật và không ngừng tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa. Pháp chế xã hội xã hội chủ nghĩa là nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước, của các tổ chức chính trị, kinh tế - xã hội, các đoàn thể quần chúng, là nguyên tắc xử sự của công dân. Muốn có pháp chế trước hết phả