Nhà thơ Hữu Loan
Nguồn: dantri.com.vn
Người gửi: Cả Ngố
Ngày gửi: 17h:38' 19-03-2010
Dung lượng: 35.2 KB
Số lượt tải: 0
Mô tả:
Cuộc đời của thi sỹ Hữu Loan trải qua nhiều thăng trầm biến cố, nhưng với tâm hồn và trái tim yêu nghệ thuật, ông đã sống và cống hiến hết mình vì nền nghệ thuật nước nhà.
Nhà thơ Hữu Loan tên thật là Nguyễn Hữu Loan, sinh năm 1916 tại làng Vân Hoàn, xã Nga Lĩnh, huyện Nga Sơn (Thanh Hóa) trong một gia đình nông dân nghèo. Năm 1943 ông đỗ tú tài, sau đó làm nghề dạy học. Từ những năm 1940, nhà thơ đã tham gia nhiều phong trào và hoạt động cách mạng qua các thời kỳ kháng chiến chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Nhiều thế hệ văn nghệ sỹ đã ghi nhận những cống hiến to lớn của nhà thơ cho nền nghệ thuật nước nhà với những vần thơ bất hủ lay động lòng người.
Những trái tim yêu nghệ thuật không thể nào quên được những vần thơ được sáng tác khi nhà thơ đang trên đường hành quân và được tin dữ người vợ ở quê nhà qua đời. Xa nhà, thương nhớ người vợ quá cố ông đã viết lên những dòng tâm sự thể hiện tình yêu thương đối với người bạn đời của mình. Tác phẩm “Màu tím hoa sim” đã ra đời từ đó và đi vào lòng người đọc mãi mãi.
Sau hoà bình lập lại, nhà thơ về công tác tại báo Văn Nghệ và Hội nhà Văn Việt Nam, sau đó ông về quê nhà ở Nga Sơn sinh sống. Thời gian qua, nhà thơ Hữu Loan bị chứng thấp khớp, toàn thân đau nhức không thể đi lại được. Mặc dù đã được gia đình chăm sóc tận tình nhưng do tuổi cao, sức yếu, nhà thơ đã trút hơi thở cuối cùng vào lúc 19h ngày 18/3 tại nhà riêng.
Màu tím hoa sim
HỮU LOAN
Nàng có ba người anh đi bộ đội
Những em nàng
Có em chưa biết nói
Khi tóc nàng xanh xanh
Tôi người Vệ quốc quân
xa gia đình
Yêu nàng như tình yêu em gái
Ngày hợp hôn
nàng không đòi may áo mới
Tôi mặc đồ quân nhân
đôi giày đinh
bết bùn đất hành quân
Nàng cười xinh xinh
bên anh chồng độc đáo
Tôi ở đơn vị về
Cưới nhau xong là đi
Từ chiến khu xa
Nhớ về ái ngại
Lấy chồng thời chiến binh
Mấy người đi trở lại
Nhỡ khi mình không về
thì thương
người vợ chờ
bé bỏng chiều quê...
Nhưng không chết
người trai khói lửa
Mà chết
người gái nhỏ hậu phương
Tôi về
không gặp nàng
Má tôi ngồi bên mộ con đầy bóng tối
Chiếc bình hoa ngày cưới
thành bình hương
tàn lạnh vây quanh
Tóc nàng xanh xanh
ngắn chưa đầy búi
Em ơi giây phút cuối
không được nghe nhau nói
không được trông nhau một lần
Ngày xưa nàng yêu hoa sim tím
áo nàng màu tím hoa sim
Ngày xưa
một mình đèn khuya
bóng nhỏ
Nàng vá cho chồng tấm áo
ngày xưa...
Một chiều rừng mưa
Ba người anh trên chiến trường đông bắc
Được tin em gái mất
trước tin em lấy chồng
Gió sớm thu về rờn rợn nước sông
Đứa em nhỏ lớn lên
Ngỡ ngàng nhìn ảnh chị
Khi gió sớm thu về
cỏ vàng chân mộ chí
Chiều hành quân
Qua những đồi hoa sim
Những đồi hoa sim
những đồi hoa sim dài trong chiều không hết
Màu tím hoa sim
tím chiều hoang biền biệt
Có ai ví như từ chiều ca dao nào xưa xa
Áo anh sứt chỉ đường tà
Vợ anh chưa có mẹ già chưa khâu
Ai hỏi vô tình hay ác ý với nhau
Chiều hoang tím có chiều hoang biết
Chiều hoang tím tím thêm màu da diết
Nhìn áo rách vai
Tôi hát trong màu hoa
Áo anh sứt chỉ đường tà
Vợ anh mất sớm, mẹ già chưa khâu...
Màu tím hoa sim, tím tình trang lệ rớm
Tím tình ơi lệ ứa
Ráng vàng ma và sừng rúc điệu quân hành
Vang vọng chập chờn theo bóng những binh đoàn
Biền biệt hành binh vào thăm thẳm chiều hoang màu tím
Tôi ví vọng về đâu
Tôi với vọng về đâu
Áo anh nát chỉ dù lâu...
Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam, nhà thơ Hữu Thỉnh, nhận xét: "Hữu Loan là một trong những người có cá tính sáng tạo độc đáo trong nền thơ đương đại của Việt Nam". Còn nhà thơ Nguyễn Đức Mậu thì cho rằng không thể thiếu tên Hữu Loan khi nhắc về những nhà thơ tiêu biểu của thời kỳ chống Pháp.
“Hữu Loan đã ghi tên mình với công chúng bằng thơ chứ không phải bằng những câu chuyện về thân phận khổ nạn của mình”, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nhắc đi nhắc lại điều này. Trên thực tế, Hữu Loan là nhà thơ nổi tiếng duy nhất cả đời không in một tập thơ nào nhưng vị trí của ông trong làng thơ đương đại Việt Nam lại không thể phủ nhận.
Theo Phạm Xuân Nguyên, với hai bài thơ Đèo cả (1947) và Màu tím hoa sim (1949), Hữu Loan chính thức ghi tên mình vào làng thơ đương đại. Đèo cả ra đời giữa mạch thơ chung ca ngợi kháng chiến, nhưng có nét hào hùng riêng. Nhà thơ trẻ Lê Thiếu Nhơn cho rằng: “Hữu Loan là người cách tân từ khi bắt đầu viết”. Trong khi đó, Màu tím hoa sim là tiếng thơ về bi kịch cá nhân vang lên giữa những giọng thơ về cái ta, cái chung. Phạm Xuân Nguyên nhận định, Hữu Loan chính là người cách tân sớm nhất của thơ ca Việt Nam hiện đại.
Công chúng thường biết tới Đèo cả, Màu tím hoa sim, và trên thực tế Hữu Loan không công bố nhiều sáng tác của mình. Nhưng những người trong giới khi đọc Hoa lúa, Đêm, thì nhận thấy giá trị về mặt thi ca của những tác phẩm này cũng không thua kém.
Nhà thơ Hữu Thỉnh cho rằng, khác với Huy Cận, Xuân Diệu đều trở thành nhà thơ rồi mới là chiến sĩ, Hữu Loan theo kháng chiến rồi mới viết những bài thơ đầu tiên tại nơi bom lửa.
Luôn là chính mình
Nổi tiếng vì những bài thơ đầu tiên viết ra, cuộc đời Hữu Loan cũng gặp rất nhiều ghềnh thác. Ông từng tham gia Việt Minh từ rất sớm và trở thành ủy viên Ủy ban lâm thời Thanh Hóa, sau đó tham gia phong trào kháng chiến chống Pháp, công tác tại báo Văn nghệ.
Nhà thơ Hữu Loan tên thật là Nguyễn Hữu Loan, sinh năm 1916 tại thôn Văn Hoàn, xã Nga Lĩnh, Nga Sơn (Thanh Hóa). Ông từ trần hồi 19h30 ngày 18/3 tại nhà riêng ở Thanh Hóa. Tang lễ được Hội nhà văn Việt Nam phối hợp với gia đình tổ chức ngày 19/3.
Ông Phạm Xuân Nguyên dành những lời đầy trân trọng để nói về nhà thơ này: “Hữu Loan là một con người cương cường, dám sống cho những điều mình tin, mình yêu và mình nghĩ”. Cũng theo Phạm Xuân Nguyên, Hữu Loan “ra đi chắc rằng thanh thản lắm, bởi đã sống vững vàng cả một cuộc đời gian lao, trầm luân nhưng luôn được sống với mình, là chính mình”
Nói về những mâu thuẫn giữa cuộc đời thật và thơ, nhà thơ Lê Thiếu Nhơn nhận xét, nếu mỗi bài thơ ông viết ra rất nhanh thì biến chuyển của cuộc đời Hữu Loan lại vô cùng chậm chạp. Ông thờ ơ với mọi khen chê của người đời. Chính vì điều đó, Lê Thiếu Nhơn cho rằng, những người viết trẻ như anh và những người cầm bút nói chung đều phải học một điều từ ông: quyết liệt tới cùng trong sự lựa chọn của mình.
Nhà thơ Hữu Thỉnh sau khi dự đám tang của ông từ Thanh Hóa trở ra nhận xét: Người dân ở đây coi Hữu Loan như người đại biểu tinh thần của mình. Ông nhận được tình cảm vẹn toàn của quê hương, bởi cả đời ông sống thanh bạch.